Εκκλησία Αγίου Νικολάου

Ναός Αγ. Νικολάου - Κάτω Δευτεράς

Η εκκλησία του Αγ. Νικολάου βρίσκεται στο κέντρο του χωριού απέναντι από το πετρόκτιστο κτίριο που κτίστηκε επί Αγγλοκρατίας και στέγαζε τον Αστυνομικό Σταθμό Δευτεράς.

Η εκκλησία κτίστηκε γύρω στο 1880 και εγκαινιάστηκε από το Μητροπολίτη Κιτίου κ. Κύριλλο το 1907. Ο ναός του Αγίου Νικολάου ανήκει στο ρυθμό της μονόκλιτης Βασιλικής χωρίς τρούλο. Τα χαρακτηριστικά αυτού του ρυθμού είναι οι ψηλές τριγωνικές καμάρες, η συμμετρία και η επανάληψη των σχημάτων.

Το 1984 με φροντίδα της τότε Εκκλησιαστικής Επιτροπής έγινε επέκταση του ναού προς τη δυτική πλευρά. Η προσθήκη περιλαμβάνει ένα δεύτερο διπλό καμπαναριό. Το 2001 η Εκκλησιαστική Επιτροπή έκλεισε με ξύλινη κατασκευή το νάρθηκα στη Δυτική πλευρά.

Στη σημερινή του μορφή ο ναός έχει μήκος 39 μέτρα και πλάτος 9 μέτρα. Έχει τρεις εισόδους μία στη Βόρεια πλευρά, μία στη Νότια και μία στη Δυτική, όπως και μία βοηθητική στην Νότια πλευρά του Ιερού Βήματος.

Η εικόνα του Αγίου Νικολάου βρίσκεται στο ξυλόγλυπτο τέμπλο του ναού στη δεξιά πλευρά απέναντι από το εικόνισμα της Παναγίας Χρυσοσπηλιώτισσας που φυλάσσεται επίσης στο ναό για λόγους ασφάλειας. Δυστυχώς η εικόνα του Αγίου Νικολάου δεν έχει επιγραφή του δωρητή ούτε είναι υπογραμμένη από αγιογράφο. Σύμφωνα με την τεχνοτροπία και την αισθητική  χρονολογείται γύρω στο τέλος του 18ου αιώνα.

Το κτιριακό συγκρότημα του Αγίου Νικολάου συμπληρώνει και καλλωπίζει το Πνευματικό Κέντρο το οποίο κτίστηκε στην Βόρεια πλευρά της εκκλησίας.

Ναός Αγ. Νικολάου - Κάτω Δευτεράς

Αρχιτεκτονικά το κτίριο του Πνευματικού Κέντρου είναι άριστα δεμένο με την εκκλησία και έχει επενδυθεί για το σκοπό αυτό με φυσική πέτρα και στεγάστηκε με κεραμίδια. Περιλαμβάνει αίθουσες κατηχητικών, αίθουσα μουσικής, μεγάλη αίθουσα εκδηλώσεων χωρητικότητας 250 ατόμων, βιβλιοθήκη, γραφείο, εξομολογητήριο, κουζίνα , αποθήκη και χώρους υγιεινής.

Πιο αναλυτικά στις εγκαταστάσεις του Πνευματικού Κέντρου λειτουργούν τα πιο κάτω:

Ειδικά εξοπλισμένη αίθουσα για πρόβες της Φιλαρμονικής που γίνονται κάθε Τετάρτη βράδυ. Σκοπός της Φιλαρμονικής είναι να τονίσει την προσφορά της εκκλησίας στον πολιτισμό με τη συμμετοχή της στα πολιτιστικά δρώμενα του τόπου μας. Εκτός από τη συμμετοχή της σε εκδηλώσεις της Μητροπόλεως, καλείται και συμμετέχει και σε πολλές άλλες εκδηλώσεις άλλων πολιτιστικών φορέων του τόπου μας καθώς και στο εξωτερικό.

Έφορος της Φιλαρμονικής: Πρωτοπρεσβύτερος Χαράλαμπος Νικολαϊδης, τηλέφωνο 99167007.

Μαέστρος: Γιώργος Ιωσηφίδης.

Αίθουσα εξοπλισμένη για πρόβες χορωδίας ενηλίκων. Η χορωδία απαρτίζεται από 40 περίπου μέλη και ασχολείται με παραδοσιακά τραγούδια.

Αίθουσα χορού ειδικά εξοπλισμένη για μαθήματα αγιογραφίας από τον αγιογράφο Κώστα Γερασίμου, τηλέφωνο 99622990.

Αίθουσα χορού για πρόβες του Λαογραφικού Ομίλου με την ονομασία «Χρυσοσπηλιώτισσα» με παραδοσιακούς χορούς.

Ειδικά εξοπλισμένη αίθουσα που χρησιμοποιείται ως Κοινωνικό Ιατρείο. Ιατρός η αδελφή Πανσέμνη, τηλέφωνο 97896985.

Βιβλιοθήκη/αίθουσα  όπου γίνονται οι συνεδριάσεις του Χριστιανικού Συνδέσμου Γυναικών «Παναγία Χρυσοσπηλιώτισσα».

Κουζίνα η οποία χρησιμοποιείται από το Χριστιανικό Σύνδεσμο Γυναικών για να μπορεί να ανταποκριθεί στις ανάγκες των διαφόρων εκδηλώσεων. Πρόεδρος του Χριστιανικού Συνδέσμου είναι η Πρεσβυτέρα Μαρία Νικολαϊδου, τηλέφωνο 96401396.

Αίθουσα Κατηχητικών όπου γίνονται μαθήματα για όλες τις ηλικίες. Κατηχητές είναι ο Θεολόγος Πρωτοπρεσβύτερος Χαράλαμπος Νικολαϊδης , ο Θεολόγος Εκπαιδευτικός Σωτήρης, η Εκπαιδευτικός Βασιλική Αθανασίου, η Κατηχήτρια Πρεσβυτέρα Μαρία Νικολαϊδου και ο Κατηχητής Ανδρέας Παπαχαραλάμπους.

Γραφείο/εξομολογητήριο για χρήση από τον ιερέα και την Εκκλησιαστική Επιτροπή.

Μεγάλη αίθουσα εκδηλώσεων χωρητικότητας 250 ατόμων όπου γίνονται διάφορες πολιτιστικές εκδηλώσεις και δεξιώσεις γάμων και βαπτίσεων.

Το προαύλιο των αιθουσών το οποίο αγκαλιάζεται από το κτιριακό συγκρότημα και την εκκλησία διαθέτει δυο κερκίδες και χρησιμοποιείται για διάφορες καλοκαιρινές εκδηλώσεις και δεξιώσεις.